Λογοτεχνική επιμέλεια – Φιλολογική διόρθωση

Πεζογραφία | Θέατρο | Μαθήματα θεατρικής γραφής

Ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα σε ένα θεατρικό έργο και σε ένα πεζογράφημα;

Είναι το θεατρικό κείμενο λογοτεχνία; Σαφώς! Ωστόσο, είναι μια μορφή λογοτεχνίας με διαφορετικούς κανόνες, περιορισμούς και ανάγκες σε σχέση με το μυθιστόρημα, το διήγημα, τη νουβέλα. Ελάτε, λοιπόν, να δούμε ποιες είναι οι διαφορές ανάμεσα σε ένα θεατρικό έργο και σε ένα πεζογράφημα.

Η δομή της αφήγησης.

Τα πεζογραφήματα έχουν κατά κανόνα πιο πολύπλοκη αφηγηματική δομή από τα θεατρικά έργα. Η αφήγηση στα θεατρικά έργα είναι πιο γραμμική. Τα πεζογραφήματα μπορούν να περιέχουν υποπλοκές, εσωτερικούς μονολόγους και flashbacks, ενώ τα θεατρικά εστιάζουν στο διάλογο και στη δράση.

Διάλογος, όχι περιγραφές.

Tα θεατρικά έργα βασίζονται κατά κύριο λόγο στον διάλογο. Μέσα από τον διάλογο οι χαρακτήρες συστήνονται, αλληλεπιδρούν και εξελίσσονται. Μέσα από τον διάλογο ξεδιπλώνεται η ιστορία και προοδεύει η πλοκή. Τα πεζογραφήματα από την άλλη μπορούν να περιέχουν περισσότερα αφηγηματικά χωρία και εσωτερικές σκέψεις, προκειμένου να προωθήσουν την πλοκή χαρακτήρες τους.

Τοποθεσία.

Στα θεατρικά έργα δε χωράν λεπτομερείς περιγραφές τοπίων και χώρων – σε αντίθεση με τα πεζογραφήματα. Τα θεατρικά έργα πρέπει να αρκεστούν μόνο σε ό,τι μπορεί να αποδοθεί σκηνικά με τη βοήθεια του σκηνογράφου και του φωτιστή.

Ανάπτυξη των χαρακτήρων.

Τόσο τα πεζογραφήματα, όσο και τα θεατρικά έργα έχουν ανάγκη από καλοδουλεμένους χαρακτήρες. Ο τρόπος όμως με τον οποίο επιτυγχάνεται η ανάπτυξη των χαρακτήρων στα δύο είδη είναι διαφορετικός. Τα πεζογραφήματα έχουν περισσότερο χώρο, για να βουτήξουν στις εσωτερικές σκέψεις και στα συναισθήματα των χαρακτήρων. Τα θεατρικά έργα βασίζονται σε δράσεις και αλληλεπιδράσεις, για να αποκαλύψουν τα γνωρίσματα του κάθε ήρωα.

Μέγεθος.

Τα θεατρικά έργα είναι μικρότερα σε μέγεθος από τα πεζογραφήματα. Επομένως, οφείλουν να είναι πιο εστιασμένα στο θέμα τους και με μεγαλύτερη συμπύκνωση λόγου, προκειμένου να ανταπεξέλθουν στον χρονικό περιορισμό.

Το κοινό.

Η σχέση ανάμεσα στον αναγνώστη και στο πεζογράφημα είναι αδιαμεσολάβητη. Αντιθέτως, ανάμεσα στο θεατρικό κείμενο και στον θεατή μεσολαβούν -φυσικά- οι ηθοποιοί αλλά και ο χώρος -με τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του-, καθώς και οι υπόλοιποι θεατές με τα ακουστικά ερεθίσματα που παράγουν.

Συνεργασίες.

Η ολοκλήρωση του έργου του πεζογράφου είναι προσωπική υπόθεση. Στο θέατρο όμως το κείμενο παίρνει σάρκα και οστά μόνο μέσα από τη συνεργασία του συγγραφέα με τον σκηνοθέτη, τον φωτιστή, τον ενδυματολόγο, τον σκηνογράφο, τους ηθοποιούς. Το θεατρικό κείμενο -και μόνο αυτό σε ολόκληρο το φάσμα της λογοτεχνίας- πραγματώνεται μόνο μέσα από τη συνεργασία. Αλλιώς, απομένει ένα άψυχο αποτύπωμα στο χαρτί.